Toelichting overzicht van baten en lasten

Naast de basisdocumenten die aan deze programmabegroting ten grondslag liggen zijn enkele financiële uitgangspunten van toepassing, gebaseerd op landelijke en/of provinciale richtlijnen.
Het betreft het percentage van 2,1% voor prijsontwikkeling zoals opgenomen in de Meicirculaire 2026. Daarnaast wordt er in de begroting geraamd op basis van constante prijzen.

Verder is bij de opstelling van de begroting uitgegaan van het volgende:

·    de OZB voor zowel woningen als niet-woningen stijgt met de prijsindex van 2,1%;
·   de rioolheffing wordt verhoogd met 44% conform de in de raadsvergadering van 9 november 2026 voorliggende notitie actualisatie kostendekkingsberekening rioolheffing. De tarieven rioolheffing worden vastgesteld door het college en ter kennisname voorgelegd aan de raad in de raadsvergadering van 17 december 2026;
·   de afvalstoffenheffing wordt kostendekkend bepaald, mede op basis van de begroting van RWM (Regionaal afvalbedrijf Westelijke Mijnstreek).  Het vaste tarief afvalstoffenheffing 2027 stijgt met € 28,25 ten opzichte van 2026, zijnde 11,4%. De tarieven afvalstoffenheffing worden vastgesteld door het college en ter kennisname voorgelegd aan de raad in de raadsvergadering van 17 december 2026;
·    de lijkbezorgingsrechten en toeristenbelasting stijgen enkel met de prijsindex van 2,1%; 
·    de privaatrechtelijke tarieven (o.a. verhuur accommodaties zoals gymzalen, sporthal, sportcomplexen e.d.): 2,1%;
·    de subsidies verenigingen/stichtingen op grond van de subsidieregeling ASV: 2,1% tenzij anders afgesproken; 
-    de gemeentelijke leges (producten en diensten): 2,1%;
-    de leges omgevingsvergunningen: 2,1%;
-    de stijging van eventuele landelijke en regionale leges wordt geheel doorberekend.

Van de totale baten inclusief reserves in deze programmabegroting is een aantal baten verbonden aan de inhoud van de eerste 5 programma’s. Daarnaast beschikt de gemeente over inkomstenbronnen die naar eigen inzicht kunnen worden ingezet, de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds en de onroerende zaakbelasting. Andere algemene dekkingsmiddelen zijn ontvangen dividenden. Tot de algemene dekkingsmiddelen behoren niet de rioolheffing en de afvalstoffenheffing, die immers een vastgesteld bestedingsdoel hebben.
Ook de leges worden niet als algemene dekkingsmiddelen beschouwd, omdat deze qua heffing en hoogte nadrukkelijk verbonden zijn aan specifieke prestaties.

Recapitulatie van het begrotingsevenwicht ten behoeve van het structurele begrotingssaldo:

Een nadere specificatie van de incidentele baten en lasten treft u onderstaand aan: 

Alle reservemutaties zijn conform de geldende BBV-voorschriften in beginsel incidenteel van aard. Op deze basisregel zijn een aantal uitzonderingen. Onderstaande reservemutaties kwalificeren als structure mutaties:

Bestemmingsreserve dekking kapitaallasten:
Wanneer de bestemmingsreserve dekking kapitaallasten wordt gevormd voor de dekking van de kapitaallasten van geactiveerde investeringen, is deze dekking structureel geregeld. De looptijd van de gevormde reserve is gelijk aan de afschrijvingstermijn van de geactiveerde investering. Hierdoor hebben zowel de afschrijvingslasten als de onttrekking aan deze reserve geen invloed op het structurele begrotingssaldo.

Onttrekking algemene reserve:
Gemeenten mogen jaarlijks 10% van het surplus in de algemene reserve (het meerdere boven het benodigde weerstandsvermogen) inzetten als structureel dekkingsmiddel. In de voorliggende meerjarenbegroting is deze 10% enkel voor het begrotingsjaar 2027 ingezet.

Onttrekking reserve ingroei Veiligheidsregio:
In de begroting 2020 is aangegeven dat als gevolg van de herverdeling van de bijdragen aan de Veiligheidsregio Z-L, de gemeente Beek een behoorlijke extra bijdrage betaalt. Daarnaast heeft de gemeente als gevolg van een herberekening vanuit de Veiligheidsregio een eenmalig bedrag ontvangen van afgerond € 1,6 mln. Dit bedrag is deels aangewend om in een periode van 10 jaar via een ingroei ervoor te zorgen dat de nieuwe Beekse bijdrage structureel wordt opgevangen binnen de exploitatie. 2028 is het laatste jaar dat deze onttrekking plaatsvindt.