Paragraaf 2 / Onderhoud kapitaalgoederen

De kapitaalgoederen worden ingedeeld in vier onderdelen:
·    Infrastructuur 
·    Gebouwen
·    Bedrijfsmiddelen
·    Overige voorzieningen (buitensportaccommodaties, gymzalen & speeltuinen)

Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een substantieel deel van de begroting. Een goed overzicht is daarom van belang voor een juist inzicht in de financiële positie. Voor het groot onderhoud van de belangrijkste kapitaalgoederen zijn meerjarige onderhoudsplannen (MJOP's) vastgesteld. In samenhang met die onderhoudsplannen wordt jaarlijks in onderhoudsvoorzieningen (egalisatievoorzieningen) gestort en worden de geplande groot onderhoudskosten vanuit die voorzieningen gedekt. Daarmee wordt bereikt dat het beslag op algemene middelen zich evenwichtig in de tijd ontwikkelt, ondanks dat de kosten van groot onderhoud van jaar tot jaar sterk kunnen variëren. 

Het onderdeel infrastructuur omvat:
·    Riolen
·    Waterbeheer
·    Wegen
·    Openbare verlichting
·    Openbaar groen
·    Civiele kunstwerken

Relevante beleidsdocumenten
·    Beleidsplan Water en Klimaatadaptatie Westelijke Mijnstreek 2027-2031 (vastgesteld 1 oktober 2026)
·    Nota wegbeheer 2023-2027
·    Nota Openbare Verlichting 2021-2025  (nieuwe nota OV wordt in maart 2027 aan de raad voorgelegd)
·    Groenstructuurplan 2025-2028 

Kwaliteitsniveau onderhoud
Veel ondergrondse infra en groen areaal is aangelegd in de jaren ‘50 en ‘60 van de vorige eeuw. Hierdoor zal de komende twee decennia een groot deel van ons areaal op de schop moeten omdat het einde van de levensduur wordt bereikt. Bij de vervanging zal ook worden ingezet op het scheiden van schoon en vuil water, het afkoppelen van verhard oppervlak, het vergroten van de afvoercapaciteit en het bevorderen van de biodiversiteit.
Bij het onderhoud van de openbare ruimte streven we het B-niveau na (basis; functioneel, heel, schoon en veilig) volgens de kwaliteitscatalogus van het CROW. In centrumgebieden streven we naar A-niveau (hoog; mooi en comfortabel). In het buitengebied is dat onderhoudsniveau C.

Achterstallig onderhoud
Voor wat betreft de rioleringen, waterbeheer, openbare verlichting en onderhoud groen is geen sprake van achterstallig onderhoud. Voor wegbeheer en onderhoud trottoirs is wel sprake van achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau-D), dat is gedekt vanuit de voorziening achterstallig onderhoud wegen.

Bomenbeheer 
Net als de voorgaande jaren wordt ook in 2027 de verplichte boomveiligheidsinspectie uitgevoerd. De hieruit volgende noodzakelijke snoeimaatregelen worden in 2027 uitgevoerd. Bij het vervangen en het nieuw aanplanten van bomen wordt gestreefd naar méér bomen in de openbare ruimte. Deze bomen dienen een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de leefomgeving en de biodiversiteit.  

Groenbeheer
In 2027 wordt doorgegaan met het omvormen van plantsoenen en gazons om deze klimaatbestendiger te maken. Dit zal in bestaande projecten worden uitgevoerd.

Openbare Verlichting
Vanaf 2025 is het beheer en het onderhoud van de openbare verlichting gescheiden. Daarnaast zijn in 2025 alle resterende conventionele armaturen vervangen door LED-armaturen. Nu deze werkzaamheden zijn uitgevoerd is de verwachting dat het beschikbare budget voor beheer en onderhoud voor 2027 e.v. toereikend is. 

Wegbeheer
Als landelijk technische richtlijn voor wegbeheer geldt de CROW Wegbeheersystematiek. Deze vormt samen met wetgeving het kader voor wegbeheer. Binnen de CROW Wegbeheersystematiek worden de vaste gegevens opgenomen en aangevuld met de actuele gegevens over de staat van onderhoud waarin de weg zich bevindt. Zo wordt de kwaliteit van een weg op een bepaald moment vastgelegd.
Met globale inspecties en metingen wordt de actuele kwaliteit van het wegennet vastgelegd. Beek heeft als gemiddeld ambitieniveau grotendeels B (heel en veilig) afgestemd. Dit wil zeggen dat alles onder dit niveau op korte of middellange termijn onderhoud behoeft. Daarbij is het echter wel steeds een voorwaarde dat onderhoud moet worden uitgevoerd als een weg of wegvak onder het minimale niveau daalt en er onveiligheid ontstaat. 

Meerjarenonderhoudsplan
Onderstaand verloop van de rioolvoorziening is gebaseerd op het door de raad op 1 oktober 2026 vastgestelde kostendekkingsplan Water en klimaatadaptatie 2027-2031. De geraamde onttrekkingen aan de rioolvoorziening zijn in de voorliggende meerjarenbegroting lager dan in het op 1 oktober 2026 vastgestelde kostendekkingsplan voorzien, omdat de meerjarige rioolinvesteringsplanning (MIP) is geactualiseerd. Het kostendekkingsplan zal jaarlijks worden herijkt. 

Beleids- en of financiële wijzigingen
De nota Openbare Verlichting 2021-2025 zal worden herijkt en opnieuw doorgerekend. Naar verwachting zal de nieuwe nota Openbare  Verlichting in de raadsvergadering van maart 2027 aan de raad worden voorgelegd.

(*) Het kostendekkingsplan behorende bij Beleidsplan Water en Riolering 2027-2031 Westelijke Mijnstreek zal jaarlijks worden herijkt in het kader van de totstandkoming van de begroting.

Het onderdeel gebouwen omvat:
·    Ambtelijke huisvesting
·    Overige gemeentelijke gebouwen

Relevante beleidsdocumenten
·    Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023-2026

Kwaliteitsniveau onderhoud gemeentelijke gebouwen
Voor het planmatig onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is in 2023 een meerjarenonderhoudsplan (MOP) opgesteld. In dit MOP is per gebouw inzichtelijk gemaakt welke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden jaarlijks nodig zijn. Het MOP wordt iedere vier jaar geactualiseerd, waarbij de technische staat van de gebouwen opnieuw wordt beoordeeld. Eind 2026 wordt gestart met actualisering van het MOP voor de gemeentelijke accommodaties. De leidraad hierbij is het (nog te actualiseren) accommodatiebeleid en het parallel lopende verduurzamingstraject van deze accommodaties. 

Achterstallig onderhoud / Duurzaamheid
Op dit moment is er in algemene zin geen sprake van achterstallig onderhoud aan de gemeentelijke accommodaties. Wel kan het zijn dat gepland onderhoud wordt doorgeschoven, omdat het (nog) een tijdje meekan of dat er een verdiepingsslag op het MOP plaatsvindt op basis van exploitatie en maatschappelijke ontwikkelingen. Het MOP is een dynamisch document. Vanwege de toenemende aandacht voor verduurzaming is in 2025 en 2026 onderzoek gedaan naar de verduurzamingsmogelijkheden van de gemeentelijke gebouwen. Eind 2026/Begin 2027 wordt een Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMOP) opgesteld, waarin zowel de onderhouds- als verduurzamingsopgave en de bijbehorende financiële consequenties worden opgenomen.

Meerjarenonderhoudsplan (MOP)
Hieronder wordt zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het meerjarenonderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen zijn geraamd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

Eind 2026/begin 2027 wordt een geactualiseerd (D)MOP/MIP aan de raad aangeboden voor de planperiode 2027–2030. Omdat deze periode buiten de planperiode van het vigerende MOP 2023–2026 valt, is vooruitlopend op deze actualisatie voor de raming van de stortingen voor 2027–2030 uitgegaan van het voor 2027 geraamde stortingsbedrag. Voor de onttrekkingen is daarbij vooralsnog uitgegaan van een bedrag dat jaarlijks gelijk is aan de jaarlijkse storting.

Beleids- of financiële wijzigingen
Voor Sportcomplex De Haamen wordt een apart traject opgestart i.h.k.v. vernieuwbouw De Haamen. Actualisering van MOP De Haamen zal na dit traject plaatsvinden.

Relevante beleidsdocumenten
·    Onderhoudsplan voorziening Speelvoorzieningen 2025-2029

Kwaliteitsniveau onderhoud speeltuinen
De kwaliteit van de verschillende speelvoorzieningen en speeltuinen is goed en veilig. 

Onderhoud/vervanging speeltuinen
De speelvoorzieningen/speeltuinen worden conform een meerjarenonderhoudsplan jaarlijks geïnspecteerd en vervanging van speeltoestellen wordt vanuit die plannen opgepakt en uitgevoerd. Gebreken die uit de inspectie naar voren komen worden direct opgepakt en opgelost. In 2024 heeft de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan MJOP 2025-2029 plaatsgevonden hetgeen tijdens de raadsvergadering van 13 februari 2025 door de raad is vastgesteld. 

In het kader van huidige speel- en beweegruimtes in de gemeente en kansen voor verdere doorontwikkeling, zal ook aandacht worden geschonken aan kinderen met een beperking (zichtbaar of onzichtbaar). Zij moeten zo veel als mogelijk in hun eigen omgeving  kunnen deelnemen aan speelvoorzieningen in de gemeente Beek. Bij de herijking van  MJOP speelvoorzieningen 2025-2029 is ook aandacht besteed aan inclusiviteit. Bij vervanging van een speelvoorziening zal worden onderzocht of het mogelijk is om een speelvoorziening te plaatsen die door een kind met een beperking zelfstandig kan worden betreden en bediend.

Achterstallig onderhoud
Er is ten aanzien van onderhoud speeltuinen geen sprake van groot achterstallig onderhoud.

Meerjarenonderhoudsplan (MOP)
Hieronder wordt zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het meerjarenonderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen thans zijn geraamd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

(*) Per 2026 bedraagt de geraamde storting en onttrekking in de voorziening € 25.000 meer dan in het vastgestelde MOP was opgenomen. Deze verhoging is noodzakelijk vanwege onderhoudskosten aan zachte ondergronden, waarmee in het MOP destijds geen rekening is gehouden. De structurele bijstelling heeft plaatsgevonden bij de begroting 2026.

Eind 2028 zal het MOP speeltuinen geactualiseerd worden voor de planperiode 2030–2034. Omdat deze periode buiten de planperiode van het vigerende MOP 2025–2029 valt, is vooruitlopend op deze actualisatie voor de raming van de stortingen voor 2027–2030 uitgegaan van het voor 2027 geraamde stortingsbedrag. Voor de onttrekkingen is daarbij vooralsnog uitgegaan van een bedrag dat jaarlijks gelijk is aan de jaarlijkse storting.

Beleids- of financiële wijzigingen
Er wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde Speelbeleid, Beek Speelt in 2026. Hiervoor wordt jaarlijks € 20.000 vrijgemaakt uit het aangepast sporten budget. Daarnaast wordt gewerkt met veel samengestelde budgetten (subsidies, onderhoud en vervangingsbudgetten).

Relevante beleidsdocumenten
·    Meerjaren onderhoudsplanning (MOP) en meerjaren investeringsplanning (MIP) Buitensportaccommodaties 2026-2031

Onderhoud buitensportaccommodaties
De meerjaren onderhoudsplanning buitensportaccommodaties (MOP) 2026-2031  is door de raad op 1 oktober 2026 vastgesteld.

Achterstallig onderhoud
Er is ten aanzien van het onderhoud van de buitensportaccommodaties geen sprake van achterstallig groot onderhoud.

Meerjarenonderhoudsplan (MOP)
Onderstaand een overzicht van de geraamde stortingen en onttrekkingen van de voorziening onderhoud buitensportvelden conform het door de raad op 1 oktober 2026 vastgestelde MOP Buitensportaccommodaties.

Relevante beleidsdocumenten
·    Onderhoudsplan inrichting gymzalen/sporthal 2025-2029

Kwaliteitsniveau onderhoud inrichting gymzalen
Voor de gemeentelijke gymzalen is geen specifiek kwaliteitsniveau van toepassing. 

Inrichting gymzalen
De Gemeente is voor diverse accommodaties – waaronder gymzalen/sporthallen - verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.  

De Gemeente Beek beschikt over een viertal gymzalen en een tweetal sporthallen. Drie van de vier gymzalen zijn eigendom van de Gemeente. De Gymzaal in Genhout is onderdeel van het multifunctionele centrum en is eigendom van een stichting.  Alle overige gymzalen en sporthallen worden beheerd door Stichting De Haamen.
In alle gymzalen en sporthallen zijn grotendeels voorzieningen aangebracht ten behoeve van het bewegingsonderwijs van de basisscholen. De gemeente is in alle accommodaties verantwoordelijk voor de inrichting en de keuring van de aanwezige inrichting, bestaande uit vaste en verplaatsbare toestellen en spelmateriaal ten behoeve van het basisonderwijs. De accommodaties worden zowel door scholen als door verenigingen gebruikt.

Voor het planmatig onderhoud voor de inrichting van gymzalen is in het verleden een meerjarenonderhoudsplan (MOP) opgesteld. In dit plan worden de jaarlijkse onderdelen weergegeven die voor onderhoud of vervanging in aanmerking komen. Iedere 4 jaar wordt dit plan geactualiseerd. Begin 2024 heeft bij de gymzalen de benodigde inventarisatie plaatsgevonden. Het meerjarenonderhoudsplan is eind 2024 geactualiseerd en op 13 februari 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. 

In 2026 is een separaat traject gestart voor vernieuwbouw van Sporthal 2, in relatie tot het nieuwe KC Baeks Kompas en in het kader van beweegonderwijs. Het MOP voor Sporthal 2 zal pas worden geactualiseerd na gereedkoming van dit traject.

Achterstallig onderhoud
Aan de gemeentelijke gymzalen is de afgelopen periode beperkt tot geen onderhoud uitgevoerd, omdat deze accommodaties op termijn worden gesloopt.

Meerjarenonderhoudsplan (MOP)
Hieronder wordt zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het meerjarenonderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen thans zijn geraamd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

Eind 2028 zal het MOP gymzalen geactualiseerd worden voor de planperiode 2030–2034. Omdat deze periode buiten de planperiode van het vigerende MOP 2025–2029 valt, is vooruitlopend op deze actualisatie voor de raming van de stortingen voor 2027–2030 uitgegaan van het voor 2027 geraamde stortingsbedrag. Voor de onttrekkingen is daarbij vooralsnog uitgegaan van een bedrag dat jaarlijks gelijk is aan de jaarlijkse storting.

Beleids- of financiële wijzigingen
Geen