Programma 4 / Ruimtelijk ontwikkelen

Tot programma 4 / Ruimtelijk ontwikkelen behoren de volgende BBV taakvelden:

5.4 - Musea
5.5 - Cultureel erfgoed
7.4 - Milieubeheer
8.1 - Ruimte en leefomgeving
8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
8.3 - Wonen en bouwen

Een nadere toelichting over wat tot deze taakvelden behoort en wat er op deze taakvelden  verantwoord dient te worden is te vinden op de website van de Rijksoverheid: Findo - Taakvelden gemeenten

• Structuurvisie ‘Beek 2012-2022, ruimte voor veelzijdigheid en vitaliteit’ (vastgesteld 2012)
• Lijst met opgenomen categorieën aan te wijzen gevallen waarvoor ten behoeve van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit advies moet worden ingewonnen bij de raad |  (vastgesteld februari 2022)
• Richtlijn omgevingsdialoog gemeente Beek bij ruimtelijke ontwikkelingen niet passend in het omgevingsplan (van rechtswege) (vastgesteld februari 2022)
• Visie “buitengebied Beek – het beste van twee werelden” (vastgesteld januari 2023)
• Gemeentelijke Erfgoedverordening (vastgesteld 2013)
• Nota Kunst, cultuur & erfgoed gemeente Beek 2025-2030 (vastgesteld maart 2025)
• Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (vastgesteld oktober 2016)
• Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Gemeente Beek (vastgesteld 2023)
• Woonvisie 2019-2035: Samen bouwen veur Baek (vastgesteld 2019)
• Transformatievisie wonen Westelijke Mijnstreek deel 1 (vastgesteld 2020)
• Transformatievisie wonen Westelijke Mijnstreek deel 2 (vastgesteld 2020)
• Beleidsregel financiële compensatie bij kleine woningbouwinitiatieven (vastgesteld 2020)
• Verordening Stimuleringsleningen Duurzaam Beek 2020 (vastgesteld 2020)
• Beleidsregel Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021 (vastgesteld 2020)
• Omgevingsbeleid voor zonneparken in de gemeente Beek (vastgesteld februari 2021)
• Verordening Starterslening gemeente Beek - Westelijke Mijnstreek (vastgesteld maart 2026)
• Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg RESZL 1.0 (vastgesteld juni 2021)
• Omgevingsbeleidsplan klimaat- en energie (vastgesteld oktober 2022)
• Beleidsplan omgevingsrecht VTH 2023-2026
• Verhuurverordening verblijfsruimte arbeidsmigranten Westelijke Mijnstreek 2025 (vastgesteld december 2024) 
• Woonzorgvisie 2024-2030 (vastgesteld maart 2025)
• Programma Woningbouw 2025-2032 (vastgesteld november 2025)
• Nota Grondbeleid inclusief kostenverhaal 2024 (vastgesteld 2023)
• Nota Grondbeleid inclusief kostenverhaal 2024 1e wijziging (vaststelling raad oktober 2026)
• Grondprijzennota (wordt vernieuwd najaar 2026)

De hyperlinks die verwijzen naar iBabs kunnen bekeken worden met de inloggegevens:  burger, wachtwoord: burger

Dit programma draagt bij aan de verwezenlijking van de Herijkte Strategische Toekomstvisie Beek 2030:

• Beek voorziet op termijn een bevolkingsafname. Beek wil daar slim en adaptief mee om gaan. De transformatie op het gebied van wonen is daarvoor een cruciale beleidsinzet.
• Beek moet rekening houden met een langzame toename van het aantal oudere inwoners in de toekomst. Dit heeft vooral gevolgen voor de benodigde woon- en zorgvoorzieningen.
• Tegelijkertijd bestaat de wens om jongeren weer naar Beek toe te trekken of terug te laten keren.
• Basisvoorzieningen (zoals school, zorgvoorzieningen en het kunnen doen van dagelijkse boodschappen) moeten zo veel als mogelijk nabij en in de kernen behouden blijven.
• Verduurzaming van woningen, bedrijfspanden en andere gebouwen wordt gestimuleerd.
• Het huidige woonbeleid wordt voortgezet en is gericht op de transformatie van de bestaande woningvoorraad en leegstaande panden, kwalitatieve toevoegingen van nieuwbouw. Dat betekent enerzijds het bouwen van woningen waar op lange termijn vraag naar is en anderzijds op termijn uit de woningvoorraad onttrekken van verouderde woningen die niet meer aansluiten op de woningvraag van de toekomst.
• De transformatie richt zich onder andere op het omvormen van eengezinswoningen naar levensloopbestendige woningen, het werken met tijdelijke zorgunits en het voorzien van tijdelijke woningen.
• Beek is in de toekomst een geschikte woongemeente specifiek voor jonge gezinnen én voor senioren. Beek biedt een stadsgevoel in een dorpse omgeving.
• Beek is een prettige woon- én werkomgeving. De bereikbaarheid, inclusief het openbaar vervoer, moet daarvoor de komende decennia beter, slimmer en duurzamer worden. In het bijzonder het fietspadennetwerk wordt verbeterd, voor zowel recreatie als woon- en werkverkeer.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl. Peildatum: 18-08-2026
(*) Deze beleidsindicatoren zijn een uitsplitsing naar een- en meerpersoonshuishouden, van de in paragraaf 7 Lokale heffingen vermelde gemiddelde gemeentelijke woonlasten.

In onderstaande tabel staan de financiële mutaties in Programma 4 / Ruimtelijk ontwikkelen opgenomen. Onder de tabel wordt elk van de mutaties nader toegelicht. 

In de voorliggende meerjarenbegroting is de meerjarige inzet van de in de reserve ruimtelijke plannen beschikbare middelen ten behoeve van het opstellen van de omgevingsvisie en het omgevingsplan geactualiseerd.  Dit betreft een budgettair neutrale wijziging omdat het slechts een aangepaste fasering betreft.

Uitgaande van een positieve businesscase voor het pilotgebied Zuid-Geleen ligt de uitrol van het Warmtenet Zuid-Limburg (WZL)  naar haalbare deelgebieden in de Westelijke Mijnstreek voor de hand.  Uitgaande van deelgebieden in de gemeente Beek  zal ook Beek dan moeten gaan bijdragen in de projectkosten. Vanuit de CDOKE-middelen is per 2026 jaarlijks een bijdrage aan WZL van € 45.000 geraamd. Om de voortgang van het project te garanderen, is het wenselijk om aanvullend daarop voor de jaren  2028 en 2029  jaarlijks aanvullend € 100.000 beschikbaar te stellen.

In de voorliggende meerjarenbegroting is de stelpost toerekening personeelskosten aan projecten geactualiseerd. Kortheidshalve wordt verwezen naar de uitgebreidere toelichting onder programma 6.

Als gevolg van voortschrijdend inzicht bij ZOwonen over de woningbouwmogelijkheden op zowel de locatie Schoolstraat (technisch oplossen hoogteverschillen) als de locatie Musschenberg (grootte woningen c.a., kabels & leidingen) is er stagnatie opgetreden in de planontwikkeling waardoor de realisatie van de dorpsontwikkeling Spaubeek (Schoolstraat en Musschenberg) vertraagd is, waardoor een start van deze projecten niet eerder dan 2027 kan plaatsvinden. Gemeente en ZOwonen zijn met elkaar in overleg over beide locaties en mogelijke oplossingen.

In navolging van de oprichting van het Instituut voor Milieu, Mens en Mijnbouw Limburg (I3ML) en de voortzetting van het informatiecentrum nazorg steenkoolwinning Zuid-Limburg is behoefte aan een expertisecentrum voor mijnbouwschade in Limburg. Dit expertisecentrum gaat onderzoek doen naar bijvoorbeeld risico’s en kansen van onze met mijninfrastructuur gelardeerde ondergrond. Kennis die ons niet alleen helpt bij de afhandeling van mijnschade, maar ook bij concrete ruimtelijke en financiële vraagstukken waar we als mijngemeenten tegenaan lopen.
Voorgesteld wordt om in 2027 incidenteel € 83.000 bij te dragen aan het expertisecentrum mijnbouwschade.

In de Meicirculaire 2026 heeft het Rijk CDOKE-middelen voor het jaar 2027 via een decentralisatie-uitkering van het Gemeentefonds beschikbaar gesteld voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Voor de periode 2028–2030 blijven middelen beschikbaar, maar de wijze van uitkering en de verantwoording daarvan worden door het Rijk op een later moment vastgesteld.
In 2027 ontvangt gemeente Beek hiervoor bijna € 612.000. Voor de uitvoering van taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid is jaarlijks een bedrag van circa € 355.000 nodig. Het resterende bedrag van de CDOKE-middelen (circa € 257.000) valt vrij ten gunste van de algemene middelen. Omdat de decentralisatie-uitkering als baat is verantwoord onder programma 6, betreft de raming van € 355.000 een budgettair neutrale mutatie. Hierover is eerder gecommuniceerd via de raadsinformatiebrief van 23 juni 2026.

Raadsinformatiebrief Meicirculaire 2026

Binnen dit programma zijn in 2027 onderstaande verbonden partijen actief:

• Omgevingsdienst Zuid-Limburg
• Bodemzorg Limburg
• N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Paragraaf 5 / Verbonden partijen