Paragraaf 9 / Wet open overheid (Woo)

De Wet open overheid (Woo) heeft als doel een transparante overheid die actief informatie openbaar maakt. Met dit doel kan het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en de economische ontwikkeling beter worden gediend.
De Wet open overheid (Woo) vervangt sinds 1 mei 2022 de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het belangrijkste verschil tussen de Wob en de Woo is dat bestuursorganen verplicht zijn om in de komende jaren diverse categorieën documenten gefaseerd actief openbaar te maken.

De Woo omvat:
•    het actief openbaar maken van documenten in 17 verplichte informatiecategorieën, waarvan er 11 voor gemeenten gelden;
•    het passief openbaar maken van documenten n.a.v. een Woo-verzoek;
•    een inspanningsverplichting om uit eigen beweging zoveel mogelijk de bij de gemeente berustende informatie, neergelegd in documenten, voor eenieder openbaar te maken;
•    het op orde brengen van de informatiehuishouding.

Er is sprake van meerdere wettelijke verplichtingen die grote impact hebben op alle onderdelen van de organisatie. De verplichting om steeds meer documenten actief openbaar (en voor iedereen toegankelijk) te maken, past binnen een tijd waarin de overheid transparant dient te zijn. De verwachting is dat een actieve rol in het openbaar maken van stukken uiteindelijk zal leiden tot minder verzoeken om informatie. Om stukken actief openbaar te kunnen maken, dient de informatiehuishouding op orde te zijn. Dit beoogt gemeente Beek door middel van zaakgericht te werken.

Actieve openbaarmaking
De wet heeft, met betrekking tot de actieve openbaarmaking, geen terugwerkende kracht. Dit betekent dat documenten die zijn opgesteld of ontvangen vóór de inwerkingtreding van deze verplichting, hier niet onder vallen.

De actieve openbaarmaking van documenten is wettelijk verplicht, maar deze verplichting zal gefaseerd ingevoerd worden. De fasering van de actieve openbaarmaking bestaat uit vier tranches. De eerste tranche is op 1 november 2024 in werking getreden. Gemeente Beek voldoet aan de Wet open overheid, omdat zij alle informatiecategorieën van tranche 1 openbaar maakt. Dit betreffen de volgende categorieën:
-    Wetten en algemeen verbindende voorschriften (art. 3.3, eerste lid, onderdeel a);
-    Overige besluiten van algemene strekking (art. 3.3, eerste lid, onderdeel b);
-    Organisatie en werkwijze (art. 3.3, eerste lid, onderdeel d);
-    Bereikbaarheidsgegevens (art. 3.3, eerste lid, onderdeel e);

Gemeente Beek heeft besloten om proactief te handelen en niet te wachten op de landelijke fasering van de Woo. Documenten worden door de gemeente al actief openbaar gemaakt via verschillende kanalen, zoals de gemeentelijke website, het RIS (voor agenda’s en besluitenlijsten van college en raad) en overheid.nl. Daarnaast is sinds begin juli 2025 het publicatieplatform open.gemeentebeek.nl live waarop documenten stapsgewijs gepubliceerd gaan worden. De omvang en impact van de actieve openbaarmaking zullen verder toenemen, gezien het aantal documenten dat openbaar moet worden gemaakt in tranche 2, 3 en 4. In de eerste helft van 2026 wordt meer duidelijk over de inwerkingtreding van de overige tranches.

Uitvoerings- en beheerfase
Binnen de gemeente Beek is een werkgroep ingericht met vertegenwoordigers van informatiemanagement en gegevensbeheer, communicatie, ICT, juridische zaken en een Woo-coördinator. Deze groep is verantwoordelijk voor de implementatie en verdere ontwikkeling van de actieve openbaarmaking. De Woo-coördinator speelt daarnaast een belangrijke rol in het vergroten van de bewustwording binnen de organisatie.

De voorbereidingsfase is inmiddels afgerond en de uitvoerings- en beheerfase is gestart. Er is een gebruiksvriendelijk en toegankelijk publicatieplatform ingericht, dat gekoppeld wordt aan de verplichte Woo-index in het Register van Overheidsorganisaties. Dit publicatieplatform is ingericht en staat sinds juli 2025 openbaar. Per informatiecategorie is duidelijk wie verantwoordelijk is, welke procesafspraken gelden en op welke wijze en vanaf wanneer documenten openbaar worden gemaakt.

Via de meicirculaire 2021 hebben de gemeenten zowel incidentele als structurele middelen vanuit het Rijk ontvangen voor de implementatie en uitvoering van de Woo.  Deze middelen zijn tot op heden gebruikt voor het aanschaffen van anonimiseringsoftware, het koppelen van deze software aan de door de gemeente gebruikte (software) systemen, het realiseren van het publicatieplatform en het inhuren van een Woo-coördinator.