Paragraaf 2 / Onderhoud kapitaalgoederen

De kapitaalgoederen worden ingedeeld in vier onderdelen:
·    Infrastructuur 
·    Gebouwen
·    Bedrijfsmiddelen
·    Overige voorzieningen

Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een substantieel deel van de begroting. Een goed overzicht is daarom van belang voor een juist inzicht in de financiële positie. Voor het onderhoud van de belangrijkste kapitaalgoederen zijn de afgelopen jaren beheersplannen opgesteld. In samenhang met die beheersplannen is het gemiddeld noodzakelijke jaarlijkse budget bepaald. Dit budget wordt jaarlijks in een voorziening gestort waarmee de geplande groot onderhoudskosten worden gedekt. Daarmee wordt bereikt dat de budgetten zich evenwichtig in de tijd ontwikkelen ondanks het feit dat het kostenpatroon van jaar tot jaar sterk kan variëren. 

Het onderdeel infrastructuur omvat:
·    Riolen
·    Waterbeheer
·    Wegen
·    Openbare verlichting
·    Onderhoud openbaar groen

Relevante beleidsdocumenten
·    Beleidsplan Water en Klimaatadaptatie Westelijke Mijnstreek 2022-2027 (vastgesteld februari 2022)
·    Nota Wegbeheer 2023-2027
·    Nota Openbare Verlichting 2021-2025
·    Groenstructuurplan Beek 2025-2028

Kwaliteitsniveau onderhoud
Veel ondergrondse infra is aangelegd in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Hierdoor zal de komende twee decennia een groot deel van ons areaal op de schop moeten omdat het einde van de levensduur wordt bereikt.
Bij het onderhoud van de openbare ruimte streven we het B-niveau na (basis; functioneel, heel, schoon en veilig) volgens de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de centrumgebieden en op de begraafplaatsen St. Martinus en De Nieuwe Hof streven we naar A-niveau (hoog; mooi en comfortabel). 

Achterstallig onderhoud
Voor wat betreft de rioleringen, waterbeheer, openbare verlichting en onderhoud openbaar groen is geen sprake van achterstallig onderhoud. 

Achterstallig onderhoud bomen:
Het achterstallig onderhoud bomen is in 2025 volledig weggewerkt.

Achterstallig onderhoud wegen:
De kwaliteit van het wegenareaal van de gemeente Beek is gemiddeld ruim voldoende. Bij de wegen die zich in kwaliteitsniveau-D bevinden, wordt opgemerkt dat er zich op dit moment geen onveilige situaties voordoen. 
Op basis van BBV-voorschriften dient de gemeente een voorziening achterstallig onderhoud aan te houden in het jaar waarin de omvang van het achterstallig onderhoud bekend is. Per ultimo 2025 is daarom een voorziening achterstallig onderhoud wegen en trottoirs aanwezig van € 1.180.000 waarvan € 469.400 voor wegen en € 710.600 voor trottoirs. Dit betreft het achterstallig onderhoud verhardingen dat geen deel uit maakt van geplande reconstructies waarvoor financiële dekking beschikbaar is in de meerjarenbegroting.
Als gevolg van jarenlange uitvoeringswerkzaamheden door nutsbedrijven en glasvezelbedrijven is het onderhoud van elementenverhardingen (trottoirs) op een lager pitje gezet. Dit impliceert dat de gemiddelde kwaliteit langzamerhand is verslechterd. Nu de piek aan werkzaamheden door de nutsbedrijven en de glasvezelbedrijven lijkt af te nemen zijn we op het punt gekomen om de kwaliteit weer terug te brengen naar het gekozen basisniveau. Het wegwerken van het achterstallig onderhoud gaat echter niet lukken in 1 jaar. Hier is een langere periode voor nodig met in achtneming van geplande projecten, geplande werkzaamheden van nutsbedrijven, beschikbare ambtelijke capaciteit (werkvoorbereiding en toezicht) en capaciteit bij aannemers.

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
Hieronder wordt voor de onderhoudsvoorzieningen zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het onderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen thans zijn gerealiseerd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

Op basis van het voor de raad op 17 februari 2022 vastgestelde geactualiseerde kostendekkingsplan riolen is ingeschat dat de voorziening riolen in 2025 zou afnemen met € 272.000. Op realisatiebasis is de voorziening toegenomen met € 495.000. Dit wordt in hoofdzaak veroorzaakt door een lagere  compensabele btw uit hoofde van rioolinvesteringen als gevolg van een lager rioolinvesteringsvolume dan geraamd,  en het feit dat alleen de rentekosten van de daadwerkelijke rioolinvesteringen 2024 en 2025 ten laste van het taakveld riolen zijn geboekt. Beide oorzaken zijn toegelicht in de Slotrapportage 2025.

De voorziening achterstallig onderhoud wegen en de voorziening achterstallig onderhoud bomen worden jaarlijks herijkt op basis van de inspectieresultaten.

Beleids- en of financiële wijzigingen
Niet van toepassing.

Het onderdeel gebouwen omvat:  
·    Ambtelijke huisvesting
·    Overige gemeentelijke gebouwen

Relevante beleidsdocumenten
·    Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023-2026

Kwaliteitsniveau onderhoud
De gemeente streeft naar een onderhoudsniveau van conditie 3 op de NEN 2767-onderhoudsschaal. Dit betekent dat de gebouwen zich in een redelijke onderhoudsstaat bevinden. Score 1 staat voor nieuwbouw en score 6 voor sloop. Het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen wordt hierop afgestemd en periodiek gemonitord in het kader van het meerjarenonderhoudsplan.

Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
Hieronder wordt zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het meerjarenonderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen zijn gerealiseerd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

De storting in de voorziening gemeentelijke gebouwen bedraagt € 196.643 conform het door de raad op 3 maart 2023 vastgestelde MJOP gemeentelijke gebouwen 2023-2026. De onttrekking aan de voorziening in 2025 is € 57.000 hoger dan destijds in het MJOP 2023-2026 is geraamd. Dit komt doordat onderhoud in voorgaande jaren is uitgesteld en werkzaamheden zijn doorgeschoven, waardoor in 2025 een hogere onttrekking heeft plaatsgevonden. 

Beleids- of financiële wijzigingen
De gemeente is voor diverse accommodaties verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. De vraag naar multifunctioneel gebruik van accommodaties, het leegkomen van enkele accommodaties, de stijgende kosten voor beheer en onderhoud en de wijzigende vraag van gebruikers maken het noodzakelijk dat integraal naar alle gemeentelijke accommodaties wordt gekeken. Daarbij geldt dat vanwege de inzet op Burger!Kracht een integrale blik op alle maatschappelijke voorzieningen (= inclusief gemeentelijke accommodaties) voor de hand ligt. Van daaruit wordt bepaald wat de meest optimale situatie is: gemeenschappelijk (effectiever) gebruik, clustering, vervreemding dan wel sloop, met een gezonde exploitatie. Vanuit haar voorbeeldrol en stijgende energiekosten zet gemeente Beek sterk in op verduurzaming van gemeentelijke gebouwen.

Hieronder volgt een overzicht van de gebouwen in gemeentelijk eigendom met de bijbehorende boekwaarde.

Relevante beleidsdocumenten
·    Meerjarenonderhoudsplan inrichting gymzalen 2025-2029 (raad 5 februari 2025)
·    Meerjarenonderhoudsplan speeltuinvoorzieningen 2025-2029 (raad 5 februari 2025)
·    Meerjarenonderhoudsplan Buitensport 2022-2026 (raad 8 december 2022)

Kwaliteitsniveau onderhoud
Gymzalen:
De voorziening voor gymzalen is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat periodiek wordt geactualiseerd. Vervanging van de inrichting van gymzalen, inclusief montage, vindt plaats op basis van dit MJOP en wordt gedekt vanuit de daarvoor gevormde voorziening. Jaarlijks worden inspecties en keuringen uitgevoerd. De kosten voor regulier onderhoud en keuringen worden gedekt binnen het exploitatiebudget.

Speelvoorzieningen:
De voorziening voor speelvoorzieningen is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat periodiek wordt geactualiseerd. Jaarlijks worden inspecties en keuringen uitgevoerd om de kwaliteit en veiligheid te waarborgen. De kosten voor regulier onderhoud aan toestellen en ondergronden, evenals de keuringen, worden gedekt binnen het reguliere exploitatiebudget. Vervanging van speeltoestellen, inclusief ondergrond en montage, vindt plaats conform het MJOP en wordt gedekt vanuit de voorziening.

Buitensportaccommodaties:
De voorziening voor buitensportvelden is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat periodiek wordt geactualiseerd en ter vaststelling wordt aangeboden aan de raad.  De kosten voor klein onderhoud aan buitensportvelden worden gedekt binnen het reguliere exploitatiebudget. Groot onderhoud van buitensportvelden vindt plaats op basis van het MJOP en wordt gedekt vanuit de voorziening.

Achterstallig onderhoud
Zowel voor de gymzalen, de speelvoorzieningen als de buitensportaccommodaties is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
Hieronder wordt voor de diverse voorzieningen zichtbaar gemaakt welke stortingen en onttrekkingen volgens het meerjarenonderhoudsplan voorzien waren en welke stortingen en onttrekkingen thans zijn gerealiseerd. Afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht.

Onderhoudsplan inrichting gymzalen:
De actualisatie van het MJOP heeft in 2024 plaatsgevonden en is door de raad op 5 februari 2025 vastgesteld.  Op basis van dit raadsbesluit is in 2025 een bedrag van € 2.150 gestort in de voorziening. In 2025 is € 11.000 minder uitgegeven, doordat uit de jaarlijkse inspectie geen vervangingsnoodzaak naar voren is gekomen. Hierdoor zijn geplande uitgaven deels doorgeschoven naar latere jaren.

Onderhoudsplan speeltuinen:
De actualisatie van het MJOP heeft in 2024 plaatsgevonden en is door de raad op 5 februari 2025 vastgesteld. Op basis van dit raadsbesluit is in 2025 een bedrag van € 30.000 gestort in de voorziening. In 2025 hebben geen onttrekkingen uit de voorziening plaatsgevonden in afwachting van het vast te stellen speeltuinenbeleid. De verwachting is dat dit beleid in 2026 aan de raad wordt voorgelegd.

MJOP buitensportaccommodaties:
De storting in de voorziening buitensportaccommodaties bedraagt € 230.700 conform het door de raad op 8 december 2022 vastgestelde MJOP Buitensport 2022-2026. De onttrekking aan de voorziening in 2025 is € 290.000 lager dan verwacht volgens het in 2022 door de raad vastgestelde MJOP, omdat diverse groot onderhoudswerkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2026 e.v. omdat deze nog niet noodzakelijk bleken te zijn in 2025.

Beleids- en of financiële wijzigingen

• De gemeente is voor diverse accommodaties verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.